Portal:Afryka – Wikipedia, wolna encyklopedia

Portal:Afryka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Nauki ścisłe i przyrodniczeNauki społeczne i humanistyczneGeografiaHistoriaTechnikaKultura i sztukaSpołeczeństwo i ludzieReligieSportPolska
Afr logo.svg
Afryka
    w polskiej Wikipedii


Afryka to drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,316 mln km2 powierzchni, czyli 20,3 % ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Zamieszkuje go 1/8 populacji Ziemi, 813 mln ludzi. Mówi się o nim, iż jest oryginalnie położony - przechodzi przez niego południk 0o, obydwa zwrotniki, a także równik. Uważa się także, iż jest najbiedniejszym kontynentem na kuli ziemskiej, dotkniętym wieloma plagami – takimi jak choroby tropikalne, AIDS, głód oraz bardzo niestabilnym politycznie. Jest to jednak również kontynent bardzo bogaty w najrozmaitsze tradycje kulturowe, zamieszkany przez bardzo zróżnicowane antropologicznie oraz językowo grupy etniczne, wyznające islam, chrześcijaństwo bądź tradycyjne religie animistyczne.

Artykuł miesiąca
Uproszczona mapa Rwandy z naniesioną siecią dróg

Wojna domowa w Rwandzie – konflikt zbrojny trwający w latach 1990–1993 między rządem Juvenala Habyarimany a rebeliantami Rwandyjskiego Frontu Patriotycznego (RPF).

Konflikt rozpoczął się 1 października 1990 wybuchem rebelii RPF a oficjalnie zakończył się porozumieniem z Aszury 4 sierpnia 1993, na mocy którego doszło do podziału władzy w rządzie. Jednakże zabójstwo prezydenta 6 kwietnia 1994, kiedy to jego samolot został zestrzelony w Kigali, był katalizatorem wybuchu nowej, najintensywniejszej fali ludobójstwa w Rwandzie. Następnie siły RPF brały udział w I i II wojnie domowej w Kongu.

Wojna domowa w Rwandzie oficjalnie zakończyła się porozumieniem z Aruszy, mimo to później rebelianci zajęli Kigali w 1994. Obozy dla uchodźców zostały zlikwidowane w 1996. Do dziś w Rwandzie na granicy z Demokratyczną Republiką Konga działają bojówki FLDR.

Zalążek miesiąca
Wieża zegarowa Uniwersytetu Makerere

Uniwersytet Makerere, Makerere University (MAK) - najstarsza i największa ugandyjska uczelnia wyższa. Założony w 1922 jako szkoła techniczna (technical school). W 1963 stał się częścią Uniwersytetu Wschodniej Afryki (University of East Africa). Samodzielną uczelnią, pod obecną nazwą, został w 1970.

Państwo miesiąca
Flag of Namibia.svg

Namibia (Republika Namibii, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, niem. Republik Namibia) – państwo w południowo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim (długość wybrzeża – 1572 km). Graniczy z Angolą (długość granicy 1376 km), Botswaną (1360 km), RPA (967 km), Zambią (233 km) oraz Zimbabwe. Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia.

Większość powierzchni Namibii zajmuje rozległy wewnętrzny płaskowyż, położony na wysokości 700-1500 m n.p.m.Jego najwyższym punktem jest szczyt Brandberg 2574 m n.p.m.Płaskowyż opada na zachodzie stromym progiem ku wąskiej nadbrzeżnej nizinie, gdzie ciągnie się pustynia Namib. Na południu płaskowyż ogranicza dolina rzeki Oranje, a od wschodu kotlina Kalahari.

Namibia jest republiką, członkiem Wspólnoty Narodów. Zgodnie z konstytucją z 9 lutego 1990 głową państwa oraz szefem rządu jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Prezydent powołuje rząd z premierem na czele spośród członków niższej izby parlamentu – Zgromadzenia Narodowego.

Miasto miesiąca
Marrakesz – minaret meczetu Kutubijja

Marrakesz (arab. مراكش, fr. Marrakech) – miasto w południowym Maroku, 1 036 500 mieszkańców (stan z 2006 roku). Jest czwartym co do wielkości miastem Maroka i uchodzi za stolicę południowej części kraju. Leży u podnóża Atlasu Wysokiego, na wysokości 465 m n.p.m.

Marrakesz powstał w drugiej połowie XI wieku - pierwotnie jako niewielki ksar, który w kolejnych wiekach rozrósł się do warownego miasta. Pierwsze mury miejskie wzniesiono już na początku XII wieku - dotrwały one do naszych czasów w niemal niezmienionym stanie. Ich budulcem jest tabia - materiał złożony głównie z czerwonej gliny.

W 1985 roku medyna w Marrakeszu została wpisana na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Artykuł na medal
Paul Biya with Obamas cropped.jpg

Paul Barthélemy Biya (ur. 13 lutego 1933 w Mvomeka'a) – kameruński polityk, premier Kamerunu w latach 1975–1982, prezydent od 6 listopada 1982. Pozostaje u władzy nieprzerwanie od 35 lat.

Urodzony w ubogiej katolickiej rodzinie, wykształcony na francuskich uczelniach, w latach 60. XX w. rozpoczął karierę urzędniczą w administracji prezydenta Ahmadou Ahidjo; pełnił funkcje ministerialne. W 1975 uzyskał nominację na stanowisko premiera. W 1982, po złożeniu urzędu z powodów zdrowotnych przez Ahidjo, został – z mocy prawa – prezydentem Kamerunu. Pierwsze lata jego samodzielnych rządów charakteryzowały się konsolidacją i monopolem władzy jednej partii oraz próbą zamachu stanu. W 1982 i 1988 był jedynym kandydatem w wyborach prezydenckich.

W 1990, pod wpływem nacisków kształtującej się opozycji i części społeczeństwa, wprowadził system wielopartyjny, jednak pierwsze wielopartyjne wybory parlamentarne i prezydenckie przeprowadzone w 1992 naznaczone były licznymi fałszerstwami. Dzięki przyjętym w 1996 poprawkom do konstytucji Paul Biya mógł z powodzeniem ubiegać się o kolejne reelekcje w wyborach w 1997 oraz w 2004.

Dobry artykuł
Widok na Libreville, stolicę Gabonu

Wybory prezydenckie w Gabonie w 2009 roku – wybory przeprowadzone w Gabonie 30 sierpnia 2009 i zorganizowane po śmierci urzędującego prezydenta Omara Bongo. Według konstytucji powinny zostać przeprowadzone w terminie od 30 do 45 dni od daty opróżnienia urzędu, jednakże Sąd Konstytucyjny zaakceptował prośbę rządu o przesunięciu daty głosowania z powodu nadzwyczajnych okoliczności.

W wyborach uczestniczyło 17 kandydatów, po wcześniejszym wycofaniu się 6 innych zarejestrowanych osób. Głównym faworytem był syn zmarłego prezydenta, Ali Bongo. Jego największymi rywalami byli: były minister spraw wewnętrznych André Mba Obame oraz lider opozycji Pierre Mamboundou.

Wyniki wyborów zostały ogłoszone dopiero 3 września 2009. Zwycięstwo odniósł Ali Bongo, zdobywając 41,73% głosów. Drugie miejsce zajął André Mba Obame (25,88% głosów), a trzecie Pierre Mamboundou (25,22% głosów). Wyniki wyborów zostały odrzucone przez opozycję, która zarzuciła władzy fałszerstwa wyborcze.

Portale związane
Zobacz też

Zdjęcie miesiąca

Kategorie

Afryka

Do rozszerzenia

Do zrobienia

Geografia: As-Sudud | Batammariba | Brama Tazy | Dolina Dolnego Nilu | Dwunastu Apostołów | Góry Murchisona | Iglice Tabarki | Kanał Zanzibarski | Karru Małe | Karru Wielkie | Karru Wysokie | Kotlina Zachodniosaharyjska | Kotlina Libijska | Królestwo Konga | Marmaryka | Nama | Nizina Mozambicka | Park Narodowy Masoala | półwyspy Afryki | Próg Zachodniosaharyjski | Pustelnia Karola de Foucauld | Równina Przylądkowa | Syrtyka | Średni Weld | Uniamwezi | Wielka Krawędź | Wielkie Morze Piasku | Wodospady Owena | Wysoki Weld | Wyspa Księcia Edwarda | Wyspy Zewnętrzne | Wyżyna Libijska | Wyżyna Mozambicka | Wyżyna Południowoafrykańska | Wyżyna Ubangi | Zatoka Burtona | Zatoka Świętej Heleny | Zatoka Wielorybia | Źródła Mojżesza

Polityka: Luc Ayang | Moses Blah | Likulia Bolongo | Kléber Dadjo | Granice Botswany | Historia Senegalu | Hiszpańska kolonizacja Afryki | Konflikt w Casamance | Kongijski Ruch na rzecz Demokracji | Konstytucja Mauretanii | Justin Rakotoniaina | Christophe Soglo | Ustrój polityczny Algierii | Muhammad Abdi Yusuf | Étienne Tshisekedi | powstania Tuaregów | Ustrój polityczny Tunezji | Wojna domowa w Nigerii (1967-1970) | Wojna domowa w Wybrzeżu Kości Słoniowej | Albert Zafy

Kultura: Abouna | Mohammed Bagayogo | Manthia Diawara | Ceridwen Dovey | Jeune Afrique | język sandawe | Krar | Okot P'Bitek | Sony Labou Tansi

Nowe artykuły

Artykuły na medal

Dobre artykuły

Współpraca

Bardzo proszę o pomoc w prowadzeniu portalu. Jeżeli chcesz pomóc to wpisz się w dyskusji lub uaktualniaj dane na stronie Portal:Afryka/Szablony.

Medale z innych wiki

Tematycznie związane z Afryką artykuły medalowe na innych wikipediach:

(bułg.) bg:Бербери | bg:Чад | (cz.) cs:Křižácká tažení do Egypta | (esperanto) eo:Barthélemy Boganda | eo:Biblioteko de Aleksandrio | (chorw.) hr:Gamal Abdel Naser | hr:Gospodarstvo Bocvane | hr:Timbuktu | (hiszp.) es:Amosis I | (niderl.) nl:Carthago | nl:Dodo | nl:Oud-Egyptische muziek | (niem.) de:Afrikanischer Strauß | de:Ägyptische Hieroglyphen | de:Ahmose-Pyramide | de:Eratosthenes | de:Erdwolf | de:Gelbfieber | de:Geschichte der Demokratischen Republik Kongo | de:Geschichte Ghanas | de:Geschichte Ugandas | de:Ghana | de:Grüner Marsch | de:Hungersnot in Zentralkenia 1899 | de:Hyänen | de:Ibn Chaldun | de:Kairo | de:Katta | de:Knickpyramide | de:Lesotho | de:Meidum-Pyramide | de:Niger-Kongo-Sprachen | de:Pantherfell (Ägyptische Mythologie) | de:Parabuthus transvaalicus | de:Raneferef-Pyramide | de:Radjedef-Pyramide | de:Rote Pyramide | de:Sahure-Pyramide | de:Schabrackenhyäne | de:Somalische Bantu | de:Südafrika | de:Tachos | de:Tell el-Maschuta | de:Tempel von Abu Simbel | de:Tüpfelhyäne | de:Unas-Pyramide | de:Völkermord in Ruanda | de:Wenegnebti | (słoweń.) sl:Svobodna država Kongo | sl:Puščava | (serb.) sr:Деколонизација Африке | sr:Додо | sr:Јужноафричка Република | sr:Тимбукту


Przypisy
ginekolog projekty domów Uptime Clock pozycjonowanie w mapach google Lampy witrażowe